Obama verliest steeds meer geloofwaardigheid. Nadat gister de Britse krant the Guardian onthulde dat de NSA drie maanden lang alle metadata van de grootste Amerikaanse telecomaanbieder Verizon verzamelt, blijkt nu dat die spionage van de NSA et. al. veel wijder verbreid is en al veel langer speelt. De New York Times meldde vandaag dat de Amerikaanse regering heeft toegegeven heimelijk al zes jaar informatie te verzamelen van buitenlanders via bedrijven als Google, Yahoo, Facebook en, recent, via Apple. In dit spionageprogramma, PRISM gedoopt, kijkt de NSA mee met wat buitenlanders uitspoken op het wereldwijde web. Die bekentenis volgde op de onthulling eerder dat de Amerikaanse veiligheidsdiensten (NSA en FBI) al zeven jaar lang alle metadata (gespreksgegevens, maar niet de inhoud zelf) van Amerikaanse telecombedrijven verzameld heeft.
Die overheidsspionage is al aan de gang onder Bush sedert ’11 september’ (2001), maar is onder het regime van Obama aanzienlijk uitgebreid. Josh Earnest, een woordvoerder van de Amerikaanse president, zou volgens de Volkskrant hebben gezegd dat het verzamelen van dergelijke informatie cruciaal is voor de veiligheid van de VS. Earnest stelde dat het systeem de veiligheidsdiensten de kans geeft om te achterhalen wanneer terroristen en personen verdacht van terrorisme gevaarlijke activiteiten plannen. Volgens hem is dat allemaal legaal en het Congres, het Amerikaanse parlement, zou er alles van weten.
De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de republikein John Boehner, riep president Obama op om uit te leggen waarom de NSA dit soort middelen nodig heeft. Het Congres zou zich over de zaak moeten buigen omdat het een privacy-gevoelig onderwerp betreft. Of Boehner zelf van de praktijken afwist, wilde hij niet zeggen. Zijn partijgenoot Mike Rogers, voorzitter van de Congrescommissie voor de veiligheidsdiensten, stelde dat door het verzamelen van de telefoongegevens in de laatste paar jaar ‘een belangrijke terroristische aanval’ op de VS is voorkomen. Nadere details gaf hij niet.
Trouw meldt dat de EU vindt dat PRISM een interne Amerikaanse aangelegenheid is, maar dat is natuurlijk grote flauwekul. Het gaat ook om het bespieden van het webgedrag (en meer?) van EU-burgers. Bovendien is de EU momenteel in debat over het vaststellen van nieuwe privacyregels, waarbij, onder meer, ook het ‘recht op vergeten‘ zal worden geregeld. De webstek GigaOM zegt dat, onder meer, Amerikaanse lobbyisten onbeschaamd aandringen op ‘versoepeling’ van de Europese privacy-regels. De Amerikaanse overheid heeft de afgelopen jaren toch al regelmatig haar tengels uitgestoken naar persoonsgegevens van EU-burgers met een beroep op de binnenlandse (=Amerikaanse) veiligheid. Officieel zijn de cijfers over hoe vaak de Amerikaanse overheid toestemming krijgt te spioneren aan de lage kant (gemiddeld 40 per jaar), maar het webblad Wired laat zien dat je met cijfers prima de waarheid kunt verdraaien. Het aantal geheime gerechtelijke bevelen voortvloeiend uit de Patriot-wet (lid 215) zou zijn toegenomen van 21 in 2009 naar 205 in 2011, maar één zo’n bevel kan over het telefoonverkeer van tientallen miljoenen Amerikanen gaan. Het lijkt er op dat Obama ook op dit punt het regime van de in brede kringen geminachte Bush jr. naar de kroon steekt. Op de stek van Le Monde staat verbeeld hoe de overheidsspionage in zijn werk gaat.

Bronnen: Volkskrant, Trouw, New York Times, the Guardian, Le Monde