Wéér lijken de Nederlandse Algemene en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (AIVD en MIVD) meer bevoegdheden te krijgen als het aan het kabinet Jetten ligt. Bij een vorige aanpassing in 2017 mochten ze door de aangepaste Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), oftewel sleepwet, al meer ongerichte info verzamelen. Inmiddels is een nieuwe ‘sleepwet’ voorgesteld die de diensten nog meer bevoegdheden wil geven.
De Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wbnv) ligt nu in consultatie en moet de Wiv 2017 opvolgen en de tijdelijke regels in permanente wetgeving verankeren.
Misschien wel de grootste wijziging is de verdere versoepeling van de toestemmingsprocedures. In principe moeten de inlichtingendiensten voorafgaand aan de inzet van hun ‘bijzondere bevoegdheden’ (zoals inbreken en tappen) toestemming krijgen van twee partijen: van de toetsingscommissie en van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties of de minister van Defensie. Daarop zijn nu allerlei uitzonderingen gemaakt.
In sommige gevallen hebben de inlichtingendiensten vooraf zelfs helemaal geen toestemming meer nodig van een andere instantie, dus niet van de minister en evenmin van de toetsingscommissie. Dit geldt voor acties gericht op ‘organisaties met offensieve doelen en activiteiten’. Die organisaties moeten wel vooraf door de minister van binnenlandse zaken zijn aangewezen. De nu nog twee toezichthouders zullen worden samengevoegd.
Lotte Houwing van de organisatie Bits for Freedom trok in maart al aan de bel. Ze sprak met verschillende organisaties uit het maatschappelijk middenveld. “Daar leven zorgen over de manier waarop ‘dreiging’ wordt gedefinieerd door de diensten en mogelijk politiseert. Activisten, journalisten en demonstranten vrezen dat zij in beeld kunnen komen bij de diensten. De criteria die bepalen waar onderzoek naar wordt gedaan, zijn bovendien niet openbaar en zijn vaak breed geformuleerd. Dat maakt het lastig om te controleren hoe en wanneer bevoegdheden worden ingezet.”
Vooralsnog gaat het slechts om een eerste wetsvoorstel. De wet gaat eerst nog twee maanden in consultatie, waarbij iedereen commentaar mag geven op de wet. Ook moet het voorstel nog door de Eerste en Tweede Kamer. Je kunt nog je zegje doen.
Bron: tweakers.net